Sắp xếp thôn, tổ dân phố – bước đi cần thiết để xây dựng chính quyền cơ sở tinh gọn, gần dân
1. Vì sao phải sắp xếp lại thôn, tổ dân phố?
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2025, số thôn, tổ dân phố trên mỗi xã tăng lên đáng kể. Bộ máy tự quản ở cơ sở vì thế cồng kềnh, tạo áp lực lớn cho công tác quản lý.
Việc sắp xếp lại nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả hoạt động của thôn, tổ dân phố và phục vụ người dân tốt hơn. Để thể chế hóa chủ trương, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 20/5/2026; Chính phủ ban hành Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách.
2. Sắp xếp dựa trên nguyên tắc nào?
Việc sắp xếp không chỉ dựa vào quy mô số hộ. Chủ trương yêu cầu xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù: lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, dân tộc, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư. Địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm riêng.
Với xã Xuân Lãnh – địa bàn miền núi, có 13 thôn và đông đồng bào dân tộc thiểu số – nguyên tắc này có ý nghĩa thiết thực. Những thôn có tên gọi truyền thống, có nhà sinh hoạt cộng đồng, gắn với tín ngưỡng và phong tục lâu đời sẽ được cân nhắc kỹ để giữ gìn bản sắc.
3. Người dân được tham gia như thế nào?
Sắp xếp thôn, tổ dân phố liên quan trực tiếp đến đời sống của mỗi hộ gia đình. Vì vậy, người dân được thông tin đầy đủ và được lấy ý kiến theo quy định về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Những nội dung như đặt tên thôn mới, bố trí nhà văn hóa và các thiết chế cộng đồng đều được đưa ra bàn bạc công khai.
Ý kiến của Nhân dân là cơ sở để xây dựng phương án phù hợp. Chính quyền xã có trách nhiệm giải thích rõ mục đích, ý nghĩa của việc sắp xếp, không để người dân băn khoăn vì thiếu thông tin.
4. Kiện toàn đội ngũ ở thôn, tổ dân phố
Cùng với sắp xếp, chủ trương đặt ra yêu cầu kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Người được lựa chọn cần có uy tín, sức khỏe, tâm huyết và tinh thần trách nhiệm; am hiểu phong tục, tập quán, ngôn ngữ của cộng đồng. Chủ trương khuyến khích trẻ hóa đội ngũ, nâng cao khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và kỹ năng phục vụ Nhân dân.
Đối với người không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách sau sắp xếp, chế độ, chính sách được giải quyết theo quy định.
5. Chung sức để chủ trương đi vào cuộc sống
Sắp xếp thôn, tổ dân phố là bước đi trong lộ trình xây dựng chính quyền cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát dân. Kết quả phụ thuộc phần lớn vào sự đồng thuận của Nhân dân.
Ủy ban nhân dân xã Xuân Lãnh đề nghị mỗi cán bộ, đảng viên và người dân chủ động tìm hiểu chủ trương, tích cực tham gia góp ý và giám sát. Sự đồng lòng của cộng đồng sẽ giúp việc sắp xếp diễn ra thuận lợi, giữ vững ổn định và phát huy tinh thần tự quản ở mỗi thôn.
